--> تا آنجا كه مىفرمايد : وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى ( انبياء ( 21 ) : 26 - 28 ) و آنها جز براى كسى كه خدا راضى ( به شفاعت براى او ) است شفاعت نمىكنند . طبق اين آيه ، بندگان خدا كه مردم نادان آنها را فرزند خدا خواندند ، مقام شفاعت را دارا خواهند بود كه از جمله ايشان ، پيغمبر خدا عيسى بن مريم است . در جاى ديگر فرموده : وَ لا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ ( زخرف ( 43 ) : 86 ) معناى اين آيات قريبا گذشت . ضمنا از اين دو آيه استفاده مىشود كه ملائكه مىتوانند شفاعت كنند ؛ زيرا آنها را نيز فرزندان و دختران خدا خواندند . گذشته از اين ، آيات زير نيز دلالت بر آن دارد : وَ كَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّماواتِ لا تُغْنِي شَفاعَتُهُمْ شَيْئاً إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَرْضى ( نجم ( 53 ) : 26 ) چه بسيار فرشتگانى در آسمان‌ها هستند كه شفاعت آنها سودى نمىدهد مگر بعد از آنكه خداوند براى هركس كه بخواهد ، اجازه دهد و راضى شود . يَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلًا يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ ( طه ( 20 ) : 110 ) و از جمله شفعاى قيامت ، « شهدا » هستند به دليل : وَ لا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ ( زخرف ( 43 ) : 86 ) از اين آيه برمىآيد كه هر شهيدى مالك شفاعت است ؛ ولى منظور از اين « شهادت » ، همان‌طور كه در تفسير سوره حمد گفته شد و در تفسير آيه « وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ » ( بقره ( 2 ) : 143 ) نيز خواهد آمد ، شهادت اعمال است ( منظور شهادت در قيامت درباره اعمالى كه مردم انجام داده‌اند مىباشد ) نه شهادت به‌معناى كشته شدن در راه خدا . ضمنا از اين بيان به دست مىآيد كه مؤمنين نيز از شفعا هستند ؛ زيرا آنها در قيامت ملحق به شهدا مىباشند ؛ چنان‌كه مىفرمايد : وَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ أُولئِكَ هُمُ الصِّدِّيقُونَ وَ الشُّهَداءُ عِنْدَ رَبِّهِمْ ( حديد ( 57 ) : 19 ) كسانى كه به خدا و رسولانش ايمان آوردند ، آنها صديقين و شهدا نزد پروردگارشانند . بيان اين موضوع مبسوطا خواهد آمد . 5 . شفاعت به چه چيزها تعلق مىگيرد ؟ همان‌طور كه دانستيم ، شفاعت بر دو قسم است : شفاعت تكوينى كه متعلق به تمام علل و اسباب است و شفاعت تشريعى كه مربوط به ثواب و عقاب است